کالابرگ الکترونیک؛ انتخاب هست، توان خرید نه!
کالابرگ یکمیلیونی، با وجود وعده پوشش ۱۱ قلم کالای اساسی، در عمل خریداران را به انتخاب میان چند کالای ضروری وادار کرده است
گشتی میدانی در فروشگاههای کالابرگی پایتخت نشان میدهد کالابرگ یکمیلیونی، اگرچه روی کاغذ سبد باز دارد و ۱۱ قلم کالای اساسی را پوشش میدهد، درعمل بیشتر به انتخاب میان چند ضرورت ختم میشود تا امکان خرید همزمانِ همه اقلام. تجربه خرید، بیش از آنکه به تنوع وابسته باشد، به حسابوکتاب دقیق و اولویتبندی اجباری گره خورده است.
به گزارش اقتصادنیوز، مشاهدات میدانی در برخی فروشگاه ها محصولات با برندهای معتبرتر و تنوع قابلقبولتری در دسترس است. دیگر فروشگاه ها نیز تلاش کردهاند دامنه اقلام را گسترش دهند و محصولاتی مانند ذرت کنسروی، پنیر پیتزا، نبات، همبرگر بستهبندی و ناگت مرغ هم دیده میشود. این تنوع، اگرچه در نگاه اول امیدوارکننده است، اما پای قیمتها که به میان میآید، تصویر واقعیتری از قدرت خرید نمایان میشود.
کمبود کالا همچنان مسئله اصلی است؛ کمبودی که به گفته فروشندگان ساعتی است و با شارژهای مقطعی جبران میشود. روایت مشترک خریداران اما نشان میدهد این شارژها همیشگی نیست.
یکی از فروشندگان میگوید معمولاً موجودیها چندبار در روز تکمیل میشود، اما تقاضا بالا است. خریداران نیز تجربه مشابهی را روایت میکنند و میگویند اغلب بعدازظهرها بخش قابلتوجهی از اقلام کالابرگی تمام شده و شانس خرید صبحها بیشتر است. همین موضوع، زمان مراجعه را به عامل تعیینکننده تجربه خرید تبدیل کرده است.
گره اصلی و سردرگمی مردم اینجاست: کالابرگ یکمیلیونی که هنگام عرضه حدود ۷ دلار ارزش داشت، امروز هم تقریباً همان حوالی میارزد. با این ارزش، خرید یک تا دو قلم کالای اصلی، اعتبار هر نفر را بهسرعت مصرف میکند. در چنین شرایطی، «سبد باز» بیش از آنکه به معنای امکان خرید همزمان ۱۱ قلم باشد، به معنای حق انتخاب میان چند گزینه محدود است.
نگاهی به قیمتها تصویر روشنی از این محدودیت میدهد. روغنها با قیمتهای متغیر عرضه میشوند؛ روغن غنچه حدود ۲۴۰ هزار تومان و روغن اویلا بزرگ حوالی ۵۶۰ هزار تومان. شانه تخممرغ ۲۰ عددی با کالابرگ۳۶۰ هزار تومان قیمتگذاری شده است.
در بخش پروتئین، ران بدون پوست ۹۰۰ گرمی از یک برند ۲۶۰ هزار تومان قیمت دارد و سینه مرغ بدون پوست با بازو به ۶۶۰ هزار تومان میرسد. شنیتسل مرغ ۱۶۰۰ گرمی نیز حدود ۸۳۰ هزار تومان فروخته میشود. گوشت چرخکرده، ران قرمز و ماهی در فهرست اقلام دیده میشوند، اما تعدادشان محدود است؛ بهگونهای که دسترسی نخست معمولاً به تخممرغ و مرغ است و سپس در صورت موجودی به گوشت قرمز و ماهی میرسد.
به گفته خریداران، امکان آن وجود دارد که کل اعتبار صرف یک قلم شود یا میان چند قلم تقسیم شود؛ با این حال، در برخی فروشگاهها برای اقلامی مانند روغن، قند و شکر محدودیت اعمال میشود و اجازه نمیدهند کل اعتبار به این بستهها اختصاص یابد.
یک بازنشسته میگوید برای خرید با کالابرگ ناچار به انتخاب است و نهایتاً میتواند دو تا سه قلم کالای اصلی بردارد. او تأکید میکند که هر خرید به معنای حذف کالای دیگر است.
زنِ سرپرست خانواری که با دقت قیمتها را جمع میزند، میگوید اگر خانواده چهار نفره باشد، شاید بتوان به ازای هر نفر بخشی از ضروریات را تهیه کرد، اما سبد کامل شکل نمیگیرد.
مرد میانسالی کنار قفسه پروتئینها توضیح میدهد که پرفروشهای این بازار مشخصاند؛ پروتئین، روغن و سپس قند و شکر. او اضافه میکند وقتی پروتئین تمام میشود، انتخابها به حداقل میرسد. همین محصولات پروتئینی هم کمی قیمتشان با بازار بیرون متفاوت است و حدود بیست تا سی تومن گرانتر است.
