غلامعلی رجایی، فعال سیاسی اصلاحطلب، به خبرنگار جماران گفت: آقای لاریجانی آدم صریح و معتدلی است و ما شاهد بودیم که در چند سال اخیر به جناح معتدل مثل آقای حسن روحانی نزدیکی بیشتری نشان میداد و به همان میزان از جناح اصولگرا و پایداری فاصله خودش را بیشتر کرد.
علی لاریجانی بازگشته و بعد از رد صلاحیت هم بیکار نشده و مشاور سیاسی رهبری بوده اما هر دوره هزاران نامزد واجد صلاحیت را با ارادۀ سیاسی رد کردند و حاصل افت فاحش مشارکت و تشکیل مجلسی شد که چون دست آن از موضوعات دفاعی و امنیتی و فرهنگی و فضای مجازی کوتاه شده یگانه راه عرض اندام را سؤال و استیضاح وزیران می بیند.
به نظر میرسد او بازیگر اصلی صحنه مذاکرات نخواهد بود و این نقش همچنان در اختیار «عباس عراقچی» باشد، اما با توجه به جمیع جهات، تجربیات لاریجانی و آنچه در تحلیلها پس از دبیری او در شورای عالی امنیت ملی آمده است، حتما صحنه گردانی جدی در موضوع مذاکرات هستهای خواهد داشت.
«هماهنگی شعام، دولت و شورای عالی دفاع این امکان را ایجاد میکند که مثلا صدا و سیما تمایل بیشتری به برنامههای دولت، مطالبات مردم و مصوبات شورای عالی امنیت نشان داده و فضا را یکسره در اختیار رادیکالها قرار ندهند. جریانات مزور و شایعهساز را با هیچ راهکار دیگری جز آگاهیبخشی به مردم نمیتوان کنترل کرد.»
رئیس شورای دفاع مانند هر شورای فرعی دیگر، باید یکی از اعضای شعام باشد. فردی خارج از ترکیب شعام نمیتواند ریاست این شورا را بر عهده بگیرد. حتی فرماندهان کل ارتش و سپاه نیز چون عضو ترکیب شعام نیستند، نمیتوانند این جایگاه را در اختیار داشته باشند. شاید بر اساس یک رسم قدیمی، عالیترین مقامات ارتش و سپاه نیز در جلسات شعام شرکت کنند اما حضور آنها بر اساس این بند است: «حسب مورد وزیر مربوط و عالیترین مقام ارتش و سپاه.» در حال حاضر چهار نظامی در شورایعالی امنیت ملی حضور دارند.
«شورای دفاع در وهلۀ نخست یادآور شورای عالی دفاع است که تا قبل از بازنگری در قانون اساسی در سال 68 ریاست آن با رئیسجمهوری بود و فرمانده کل قوا دو نماینده در آن داشت. نخستین نمایندگان امام خمینی در شورای عالی دفاع آیتالله سیدعلی خامنهای با سابقۀ یک دوره کوتاه فرماندهی کل سپاه و چند ماه معاونت وزارت دفاع در دولت موقت و دکتر مصطفی چمران وزیر دفاع دولت موقت و پس از آن دولت شورای انقلاب بودند.»